|

हमासका वरिष्ठ नेता मुसा अबु मारजुकले हालै बिबिसीलाई एक अन्तर्वार्तामा इजरायलबाट अपहरण गरिएका सबै मानिस हमासको हिरासतमा नभएको बताएका थिए। उनले अपहरणमा परेकाहरूलाई ‘विभिन्न गुट’ले नियन्त्रणमा लिएको बताए।

बिबिसीले अक्टोबर ७ मा इजरायलमा भएको आक्रमणमा पाँच समूहको संलग्नता रहेको पत्ता लगाएको छ। यद्यपि, यी सबै समूहहरू इजरायलविरुद्ध हिंसामा एकमत छन्। तर यी सबै समूहहरू भावी प्यालेस्टाइनी राज्य कस्तो हुनेछ र यसमा धर्मको कुनै भूमिका छ कि छैन भन्ने कुरामा असहमति छ।

त्यस्ता समूहहरू जम्मा कति छन् भन्ने ढुक्क भएर भन्न गाह्रो छ। प्यालेस्टाइनमा कति कुन कुन सशस्त्र समूहहरू छन् त?

हमास/अल-कसाम ब्रिगेड्स

इज्ज अल-दिन अल-कसाम ब्रिगेडहरू हमास आन्दोलनको सैन्य शाखा हो। गाजा पट्टीमा सन् २००७ देखि हमासको नियन्त्रण रहेको छ।

यो समूह प्यालेस्टाइन विरोधीको प्रतीक मानिने धर्मगुरुको नाममा राखिएको हो। यो समूहले इजरायलसँग धेरै युद्ध लडेको छ। यसमा धेरै आत्मघाती आक्रमणहरू र हजारौं रकेटहरू प्रहार समावेश छन्।

हमास वास्तवमा इजिप्टमा सक्रिय मुस्लिम ब्रदरहुडबाट आएको हो। मुस्लिम ब्रदरहुड सन् १९२० मा गठन भएको थियो। यसको उद्देश्य इस्लामी नैतिकता र असल कामहरू फैलाउनु थियो। तर पछि यो समूह राजनीतिमा प्रवेश गर्यो।

 मुस्लिम ब्रदरहुडको उद्देश्यमध्ये एक इस्लामिक कानुन, शरियामा आधारित इस्लामिक राज्यको गठन हो। सन् २०१७ मा हमासले मुस्लिम ब्रदरहुडसँग सबै सम्बन्ध तोडेको घोषणा गरेको थियो। तर यो घोषणा केवल देखावटी मात्र हो र पर्दा पछाडिको सम्बन्ध पहिले जस्तै रहेको विश्वास गरिन्छ।

इजरायल, अमेरिका, बेलायत, युरोपेली संघ र अन्य धेरै देशहरूले हमासलाई आतंकवादी संगठन मान्छन्। अक्टोबर ७ मा इजरायलमा हमासको सैन्य शाखा अल–कसाम ब्रिगेडले नेतृत्व गरेको थियो।

एक अनुमानका अनुसार गाजा पट्टीमा यस समूहसँग २०,००० देखि ३०,००० लडाकूहरू छन्। गाजामा अन्य कुनै समूह त्यति शक्तिशाली छैन।

इरानले हमासलाई आर्थिक सहयोग, हतियार र तालिम दिन्छ। हमास नेताहरूले यस समर्थनका लागि इरानलाई धेरै पटक सार्वजनिक रूपमा धन्यवाद दिएका छन्।

प्यालेस्टिनी इस्लामिक जिहाद/अल-कुड्स ब्रिगेड

अल-कुद्स गाजाको दोस्रो ठूलो सैन्य बल मानिन्छ। यो समूह १९८० मा गठन भएको थियो। यो इस्लामिक जिहाद आन्दोलनको एक हिस्सा हो। अधिकांश पश्चिमी देशहरूले पनि यसलाई आतंकवादी संगठन मान्छन्।

अल-कुड्स अरबी भाषामा जेरुसेलमको नाम हो। यो समूह सन् २००२ मा वेस्ट बैंकको जेनिन शरणार्थी शिविरमा इजरायली सेनासँग लडेपछि चर्चामा आएको थियो।

बीबीसी संवाददाताका अनुसार यस समूहसँग २,००० लडाकु छन् र इरानसँगको सम्बन्ध हमासभन्दा गहिरो छ।


हमास र अल-कुद्स दुवै प्यालेस्टाइनलाई छुट्टै देश बनाउन चाहन्छन्, जहाँ सरकारमा इस्लामले महत्त्वपूर्ण भूमिका खेल्नेछ। तर इस्लामिक जिहाद हमास भन्दा बढी कडा धार्मिक राज्यको वकालत गर्दै आएको छ। हालै अल-जजिराको अरबी च्यानललाई दिएको अन्तर्वार्तामा यस समूहका नेताहरूले अक्टोबर ७ मा ३० जनालाई बन्धक बनाएको स्वीकार गरेका थिए।

यी व्यक्तिहरूले दाबी गरेका छन् कि अब उनीहरूमध्ये रहेका बालबालिका र महिलाहरूलाई इजरायललाई सुम्पिएको छ। तर अहिले कतिजना हिरासतमा छन् भन्ने कुरा भने खुलाइएको छैन।

अबु अली मुस्तफा ब्रिगेड

अबु अली मुस्तफा ब्रिगेडहरू जुन कुनै समय लोकप्रिय प्रतिरोधी बल भनेर चिनिन्थ्यो, प्यालेस्टाइनको मुक्तिको लागि लोकप्रिय मोर्चाको सैन्य शाखा हो।

यो मार्क्सवादी-लेनिनवादी कम्युनिस्ट समूह हो।

यो समूह सन् १९६० र १९७० को दशकमा हाई प्रोफाइल अपहरणका लागि प्रसिद्ध थियो। हमासको उदय अघि, यो प्यालेस्टाइनको दोस्रो ठूलो समूह थियो।

केही रिपोर्टहरूका अनुसार यस समूहले केही इजरायली नागरिकहरूलाई पनि बन्धक बनाएको छ, तर स्वतन्त्र रूपमा यो दाबी पुष्टि भइसकेको छैन।

अल-नासेर सलाह अल-दिन ब्रिगेड

यो समूह सन् २००० मा स्थापना भएको हो। यस समूहले विगतमा पनि हमाससँगको सहकार्यमा इजरायलविरुद्ध आक्रमण गर्दै आएको समाचार छ।

सन् २००६ मा इजरायली सैनिक गिलाड शालितको अपहरणमा पनि यसको नाम आएको थियो। यो गाजा मा तेस्रो ठूलो समूह हो। उनी हमास र इस्लामिक जिहादका सहयोगी हुन् र गाजामा प्रहरीको रूपमा काम गर्छन्।

यो समूहले अक्टोबर ७ मा इजरायलमा रकेट प्रहार गरेको र केही इजरायली सैनिकलाई अपहरण गरेको पनि दाबी गरेको थियो। तर समूहले यी दाबीहरूको समर्थनमा कुनै प्रमाण पेश गरेको छैन।

अल-अक्सा सहिद ब्रिगेड

अल-अक्सा सहिद ब्रिगेड फतह आन्दोलनसँग सम्बन्धित समूह हो, तर फतहले उनीहरूलाई खुलेर समर्थन गर्दैन। फताह एक धर्मनिरपेक्ष राजनीतिक समूह हो जसले प्यालेस्टिनी प्राधिकरण चलाउँछ, जसले वेस्ट बैंकमा शासन गर्दछ।

तर सन् २००६ मा हमासले फताहबाट गाजा पट्टीको नियन्त्रण कब्जा गरेको थियो। अर्को वर्ष, यो समूह हमासद्वारा गाजाबाट बाहिर निकालियो।

त्यहाँ अल-अक्साका धेरै गुटहरू छन् जुन फतहका विभिन्न नेताहरूको नियन्त्रणमा छन्। तर अब गाजामा उनीहरूको उपस्थिति नगण्य छ।

यसका बाबजुद अल-अक्सा लडाकूहरूले अक्टोबर ७ मा भएको आक्रमणमा भाग लिएका थिए।

मुजाहिद्दीन ब्रिगेड फतहसँग पनि जोडिएको छ। तर चरमपन्थी धार्मिक विचारधाराका कारण यो समूह इस्लामिक जिहादको नजिक मानिन्छ। यो समूहले अक्टोबर ७ गते पनि केही व्यक्तिको अपहरण गरेको दाबी गरेको छ।

सम्वन्धित समाचार

तपाईको प्रतिक्रिया दिनुहोस्

तपाईंको ईमेल गोप्य राखिनेछ ।
This site is protected by reCAPTCHA and the Google Privacy Policy and Terms of Service apply.